Alaya Shirin
21-06-2010, 17:40
Taniec andaluzyjski – kontekst historyczny cz.I
Ostatnio zostałam poproszona o poprowadzenie warsztatów o tańcu andaluzyjskim. Postanowiłam więc zagłębić się w temat i napisać artykuł.
Taniec andaluzyjski zawsze mnie fascynował. Chociaż zaliczamy go do tańca brzucha, jest jednak odmienny w swoim charakterze, bardziej elegancki dystyngowany i dostojny, aczkolwiek ciągle zawierający element kokieterii i kobiecego wdzięku. Tańcząc taniec andaluzyjski można poczuć się księżniczką na wspaniałym średniowecznym dworze kalifa.
Arabsko-andaluzyjski taniec dworski powstał i rozwinął się w średniowiecznej Hiszpanii, która była wóczas pod panowaniem arabskim. Był na dworach Kordoby i Granady, a później także Damaszku do klasycznej muzyki arabskiej. Niestety nie zachowały się dokładne przedstawienia tego tańca, a nieliczne informacje wskazują na perskie i centralno-azjatyckie pochodzenie tańca andaluzyjskiego.
Pod koniec lat 70-tych XX w. rekonstrukcji tańca andaluzyjskiego podjął się Mahmud Reda.
Taniec andaluzyjski charakteryzuje się licznymi obrotami, przejściami, arabeskami, falującymi ruchami rąk i delikatnymi ruchami bioder. Jest tańcem grupowym chociaż spotyka się też wykonania solowe. Wykorzystuje się takie rekwizyty jak: chustki, tamburyn i saggaty (pierwotnie drewniane obecnie metalowe). Ruchy są eleganckie, płynne i eteryczne, a tancerka unika kontaktu wzrokowego z publicznością co buduje jej widealizowany i niedostępny wizerunek. Stanowi to nawiązanie do rozpowszechnionej wówczas na europejskich dworach tradycji miłości dworskiej. Wpływy tańca andaluzyjskiego odnajdujemy w balecie, który powstał w XVIIw. we Francji, także jako taniec dworski.
Na temat tańca andaluzyjskiego jest stosunkowo mało łatwo dostępnego materiału, trudno znależć interesujące filmiki na YouTubie, nie często także prowadzone są warsztaty o tej tematyce, a żeby znaleź odpowiednią muzykę w rytmie samai, to trzeba nieźle się nagimnastkować.
Na początek proponuję krótką chronologię dotyczacą panowania Arabów w Hiszpanii, jest ona naprawdę bardzo krótkim streszczeniem tych ciekawych czasów, zważywszy na to, że Arabowie w Hiszpanii przebywali prawie osiem stuleci, czyli mniej więcej tyle ile istnieje nasze państwo polskie.
Arabowie w Hiszpanii 711-1492
711 - początek podboju Półwyspu Iberyjskiego przez Maurów pod wodzą gubernatora Tangeru - Tarika, w ciągu 10 lat przybysze z północnej Afryki podbijają prawie cały półwysep, oprócz górzystych terenów Asturii, podbity kraj zostaje nazwany al-Anadalus, nazwa ta prawdopodobnie pochodzi od poprzednich władców tych terenów Wandali, nazwa al-Wandalus przechodzi w al-Andalus
756 - Abd ar-Rahman I z dynastii Omajadów proklamuje powstanie emiratu (księstwa) kordobańskiego, księstwo formalnie ciągle jest jednak zależne od zwierzchnictwa kalifatu bagdadzkiego
929 – Abd ar-Rahman III z dynastii Omajadów obwołuje się samodzielnym kalifem, uniezależnia się od zwierzchnictawa w Bagdadzie i zostaje władcą kalifatu kordobańskiego,
929- 1031 kalifat kordobański - szczytowy rozkwit państawa muzułamańskiego na Półwyspie Iberyjskim
rozwija się kultura, sztuka, taniec, muzyka, rzemiosło, rolnictwo, architektura, nauka, w tym czasie powstaje także arabsko-andaluzyjski taniec dworski,
poniżej mapa kalifatu kordobańskiego (źródło: Wikipedia)
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/18/Califato_de_C%C3%B3rdoba-1000.png
1031 - w wyniku wojny domowej kalifat kordobański rozpada się na szereg małych królestw tzw. taify, sytuacja ta ułatwia rekonkwistę czyli odzyskiwanie terenów przez chrześcijan
1081 – z północnej Afryki na pomoc hiszpańskim muzułmanom przybywają Almorawidzi, pokonują wojska chrześcijan i przejmują władzę, jednocząc taify w jedno królestwo
1147 – z północnej Afryki na pomoc muzułmanom przybywają Almohadzi a nsatępnie przejmują władzę, czas ich panowania cechuje się nietolerancją wobec innych religii co skutkuje emigracją Mezoarabów i Żydów, powuduje to osłabienie kulturalne i ekonomiczne państwa muzułmańskiego w Hiszpanii
1238 – rozpoczyna się ostatni rozkwit państaw muzułamańskiego, pod panowaniem Nasrydów rozwija się królestwo ze stolicą Grenadzie, powstaję Alhambra najwspanialsza pamiątka architekury arabskiej w Hiszpanii
1492 – upadek królestwa Grenady, ostatni króla mauretański z dynastii Nasrydów Boabdil zostaje wygnany ze swojego pałacu - Alhambry i ucieka do Maroka, królowie hiszpańscy Ferdynand i Izabela odnoszą całkowity sukces nad muzułmanami w Hiszpanii
Słowniczek:
Almohadzi – islamski ruch religijny, który rozpoczął się ok.1120 roku w północnej Afryce
Almorawidzi – fundamentalistyczne plemię muzułmańskie pochodzące z południowej Sahary
Asturia – kraina w północno- zachodniej Hiszapnii
emir - książę
kalif – następca Mahometa, posiadał najwyższą władzę religijną i państwową
Maurowie – arabscy i berberyjscy przybysze z Afryki północnej
Mezoarabowie – chrześcijanie pod władzą Maurów
Omajadzi – pierwsza dynastia kalifów panująca w Damaszku a następnie Hiszpanii
los Reyes Catolicos – królowie katoliccy - Ferdynand Aragoński i Izabela Kasylijska ostatecznie wyparli Maurów z półwyspu Iberyjskiego, zjednoczyli kraj rozpoczynając czas największej potegi Hiszpanii,
rekonkwista – z hiszpańskiego reconquista czyli ponowne zdobycie określa wyparcie Maurów z Hiszpanii i odzyskanie jej przez chrześcijan
taify – małe królestwa powstałe po rozpadzie kalifatu kordobańskiego
Na początek było trochę historii, ponieważ chciałam przybliżyć Wam czasy w których powstał i rozwijał się taniec andaluzyjski, a o których rzadko mówi się w Europie. Jest to pierwsza część artykułu, przewiduję jeszcze dwie, obiecuję że w nich skupię się bardziej na muzyce i tańcu.
Poniżej
portret Izabeli Kastylijskiej (źródło Wykipedia)
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5c/Isabel_la_Cat%C3%B3lica-2.jpg
Przeczytaj także:
Taniec andaluzyjski cz.II -Mahmoud Reda: rekonstruktor czy twórca tańca andaluzyjskiego? (http://www.belly-dance.pl/forum/showthread.php?t=4359)
Ostatnio zostałam poproszona o poprowadzenie warsztatów o tańcu andaluzyjskim. Postanowiłam więc zagłębić się w temat i napisać artykuł.
Taniec andaluzyjski zawsze mnie fascynował. Chociaż zaliczamy go do tańca brzucha, jest jednak odmienny w swoim charakterze, bardziej elegancki dystyngowany i dostojny, aczkolwiek ciągle zawierający element kokieterii i kobiecego wdzięku. Tańcząc taniec andaluzyjski można poczuć się księżniczką na wspaniałym średniowecznym dworze kalifa.
Arabsko-andaluzyjski taniec dworski powstał i rozwinął się w średniowiecznej Hiszpanii, która była wóczas pod panowaniem arabskim. Był na dworach Kordoby i Granady, a później także Damaszku do klasycznej muzyki arabskiej. Niestety nie zachowały się dokładne przedstawienia tego tańca, a nieliczne informacje wskazują na perskie i centralno-azjatyckie pochodzenie tańca andaluzyjskiego.
Pod koniec lat 70-tych XX w. rekonstrukcji tańca andaluzyjskiego podjął się Mahmud Reda.
Taniec andaluzyjski charakteryzuje się licznymi obrotami, przejściami, arabeskami, falującymi ruchami rąk i delikatnymi ruchami bioder. Jest tańcem grupowym chociaż spotyka się też wykonania solowe. Wykorzystuje się takie rekwizyty jak: chustki, tamburyn i saggaty (pierwotnie drewniane obecnie metalowe). Ruchy są eleganckie, płynne i eteryczne, a tancerka unika kontaktu wzrokowego z publicznością co buduje jej widealizowany i niedostępny wizerunek. Stanowi to nawiązanie do rozpowszechnionej wówczas na europejskich dworach tradycji miłości dworskiej. Wpływy tańca andaluzyjskiego odnajdujemy w balecie, który powstał w XVIIw. we Francji, także jako taniec dworski.
Na temat tańca andaluzyjskiego jest stosunkowo mało łatwo dostępnego materiału, trudno znależć interesujące filmiki na YouTubie, nie często także prowadzone są warsztaty o tej tematyce, a żeby znaleź odpowiednią muzykę w rytmie samai, to trzeba nieźle się nagimnastkować.
Na początek proponuję krótką chronologię dotyczacą panowania Arabów w Hiszpanii, jest ona naprawdę bardzo krótkim streszczeniem tych ciekawych czasów, zważywszy na to, że Arabowie w Hiszpanii przebywali prawie osiem stuleci, czyli mniej więcej tyle ile istnieje nasze państwo polskie.
Arabowie w Hiszpanii 711-1492
711 - początek podboju Półwyspu Iberyjskiego przez Maurów pod wodzą gubernatora Tangeru - Tarika, w ciągu 10 lat przybysze z północnej Afryki podbijają prawie cały półwysep, oprócz górzystych terenów Asturii, podbity kraj zostaje nazwany al-Anadalus, nazwa ta prawdopodobnie pochodzi od poprzednich władców tych terenów Wandali, nazwa al-Wandalus przechodzi w al-Andalus
756 - Abd ar-Rahman I z dynastii Omajadów proklamuje powstanie emiratu (księstwa) kordobańskiego, księstwo formalnie ciągle jest jednak zależne od zwierzchnictwa kalifatu bagdadzkiego
929 – Abd ar-Rahman III z dynastii Omajadów obwołuje się samodzielnym kalifem, uniezależnia się od zwierzchnictawa w Bagdadzie i zostaje władcą kalifatu kordobańskiego,
929- 1031 kalifat kordobański - szczytowy rozkwit państawa muzułamańskiego na Półwyspie Iberyjskim
rozwija się kultura, sztuka, taniec, muzyka, rzemiosło, rolnictwo, architektura, nauka, w tym czasie powstaje także arabsko-andaluzyjski taniec dworski,
poniżej mapa kalifatu kordobańskiego (źródło: Wikipedia)
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/18/Califato_de_C%C3%B3rdoba-1000.png
1031 - w wyniku wojny domowej kalifat kordobański rozpada się na szereg małych królestw tzw. taify, sytuacja ta ułatwia rekonkwistę czyli odzyskiwanie terenów przez chrześcijan
1081 – z północnej Afryki na pomoc hiszpańskim muzułmanom przybywają Almorawidzi, pokonują wojska chrześcijan i przejmują władzę, jednocząc taify w jedno królestwo
1147 – z północnej Afryki na pomoc muzułmanom przybywają Almohadzi a nsatępnie przejmują władzę, czas ich panowania cechuje się nietolerancją wobec innych religii co skutkuje emigracją Mezoarabów i Żydów, powuduje to osłabienie kulturalne i ekonomiczne państwa muzułmańskiego w Hiszpanii
1238 – rozpoczyna się ostatni rozkwit państaw muzułamańskiego, pod panowaniem Nasrydów rozwija się królestwo ze stolicą Grenadzie, powstaję Alhambra najwspanialsza pamiątka architekury arabskiej w Hiszpanii
1492 – upadek królestwa Grenady, ostatni króla mauretański z dynastii Nasrydów Boabdil zostaje wygnany ze swojego pałacu - Alhambry i ucieka do Maroka, królowie hiszpańscy Ferdynand i Izabela odnoszą całkowity sukces nad muzułmanami w Hiszpanii
Słowniczek:
Almohadzi – islamski ruch religijny, który rozpoczął się ok.1120 roku w północnej Afryce
Almorawidzi – fundamentalistyczne plemię muzułmańskie pochodzące z południowej Sahary
Asturia – kraina w północno- zachodniej Hiszapnii
emir - książę
kalif – następca Mahometa, posiadał najwyższą władzę religijną i państwową
Maurowie – arabscy i berberyjscy przybysze z Afryki północnej
Mezoarabowie – chrześcijanie pod władzą Maurów
Omajadzi – pierwsza dynastia kalifów panująca w Damaszku a następnie Hiszpanii
los Reyes Catolicos – królowie katoliccy - Ferdynand Aragoński i Izabela Kasylijska ostatecznie wyparli Maurów z półwyspu Iberyjskiego, zjednoczyli kraj rozpoczynając czas największej potegi Hiszpanii,
rekonkwista – z hiszpańskiego reconquista czyli ponowne zdobycie określa wyparcie Maurów z Hiszpanii i odzyskanie jej przez chrześcijan
taify – małe królestwa powstałe po rozpadzie kalifatu kordobańskiego
Na początek było trochę historii, ponieważ chciałam przybliżyć Wam czasy w których powstał i rozwijał się taniec andaluzyjski, a o których rzadko mówi się w Europie. Jest to pierwsza część artykułu, przewiduję jeszcze dwie, obiecuję że w nich skupię się bardziej na muzyce i tańcu.
Poniżej
portret Izabeli Kastylijskiej (źródło Wykipedia)
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5c/Isabel_la_Cat%C3%B3lica-2.jpg
Przeczytaj także:
Taniec andaluzyjski cz.II -Mahmoud Reda: rekonstruktor czy twórca tańca andaluzyjskiego? (http://www.belly-dance.pl/forum/showthread.php?t=4359)