Zaina
16-05-2011, 01:46
W związku ze zrobieniem przeze mnie uprawnień Ligi Profesjonalistów Tańca Orientalnego do sędziowania na konkursach belly dance i szkoleniami, w których miałam okazję uczestniczyć, postanowiłam podzielić się zdobytą wiedzą. Poniższe informacje kierowane są do osób, które będą oceniać na konkursach, niemniej jednak, dla osób biorących udział w zawodach, również mogą być przydatne. Warto wiedzieć czym można zjednać sobie przychylność sędziów lub bardziej czy mniej świadomie odjąć punktów swoją prezentacją.
Uważam, że temat wart jest głębszego zastanowienia, gdyż liczba konkursów belly dance w naszym kraju i tancerek biorący w nich udział wzrasta, a poziom tańca jest coraz wyższy. Skoro więc zaczynamy podchodzić do tego poważnie, potrzebujemy też wykwalifikowanych sędziów.
Sędziowanie to bardzo trudna praca, która wymaga nie tylko posiadania szerokiej wiedzy z zakresu tańca, ale również silnej osobowości. Sędzia to osoba:
- kompetentna
- o wysokiej kulturze osobistej
- znająca zasady etyczne, moralne
- asertywna
- obiektywna
- ciągle poszerzająca swoją wiedzę i umiejętności
- odważna
- odpowiedzialna
- znająca swoją wartość
- poważnie traktująca swoją pracę
- szanująca pracę innych
Przed podjęciem decyzji o sędziowaniu na danym konkursie, należy dowiedzieć się, jakie kategorie mamy oceniać i z jakimi stylami przyjdzie nam się spotkać. Zarówno organizatorzy konkursu powinni świadomie wybierać sędziów, adekwatnie do zasad panujących na danym konkursie, jak również wybrane osoby do oceniania powinny być świadome swojej roli. Jeśli więc nie jesteśmy pewni, że znamy się dokładnie na wszystkich rodzajach np. folkloru egipskiego, a taką kategorię przyjdzie nam oceniać, bardziej o naszym profesjonalizmie będzie świadczył fakt, gdy nie podejmiemy się tego zadania niż gdy dla korzyści finansowych czy medialnych zdecydujemy się na sędziowanie.
Nasze kompetencje będę również wyrazem szacunku dla pracy osób występujących. Osoby, które mają w swoim dorobku udział w zawodach, wiedzą, jak ważne jest gdy sędzia to osoba kompetentna, która dokładnie „prześwietli” ich taniec, taniec konkurencji i profesjonalnie go oceni. Bo nic bardziej nie cieszy niż wysoka ocena od osobistości tanecznej i nic nie bardziej nie motywuje do dalszej pracy, gdy ocena ta jest niższa.
(W Lidze, żeby w ogóle być dopuszczonym do kursu sędziowskiego, należy mieć uprawnienia instruktorskie IV stopnia- czyli przejść odpowiednią ilość szkoleń z zakresu samego tańca jak również metodyki prowadzenia zajęć tanecznych, psychologii itp.)
W chwili gdy zgadzamy się na sędziowanie na danym konkursie musimy dokładnie znać zasady na nim panujące, wiedzieć, co dokładnie mamy oceniać i wymagać od organizatorów konkursu by takie informacje nam podano.
Ważny jest nasz wygląd- czyli strój, uczesanie, makijaż. Pamiętajmy, że nawet jeśli mamy oceniać ze sceny, to nie my jesteśmy na niej gwiazdami. Nie powinniśmy więc zbytnio rzucać się w oczy, preferowane ubranie, to coś schludnego, eleganckiego i oczywiście czystego. Nie jest dobrze widziany makijaż sceniczny (czasami jest to niemożliwe, gdy np. zaraz po konkursie mamy występować), niemniej jednak, sędziowanie trwa czasem kilka lub kilkanaście godzin i makijaż sceniczny może zrobić się nieświeży, a czasu na jego poprawienie w czasie konkursu na pewno nie będzie. I czy nie jest to bardziej interesujące, gdy z poukładanej pani sędziny w czasie konkursu przeistoczymy się w sceniczną boginię na gali finałowej?;))
Wyraz naszej twarzy w trakcie oceny powinien być neutralny. Nie wolno nam spać, wyśmiewać czyjegoś pokazu, wyrażać znudzenia, odwracać się, dopingować, klaskać, piszczeć czy gwizdać lub co gorsza, pytać się innych sędziów lub osób: ”A co to za taniec? A czemu ona tańczy w takim dziwnym stroju? Dlaczego macha włosami jak opętana? itp.” ( a takie rzeczy się zdarzają).
Na wschodzie konkursy często trwają od rana do nocy, co 2 godziny sędziowie mają 10 minutowe przerwy, które i tak już wiele nie dają, szczególnie gdy np. powtarzają się utwory. Pewna sędzina opowiadała, że w trakcie jednego z ocenianych przez siebie konkursów widziała 33 interpretacje Azizy :)
Podobnie gdy np. w kategorii klasyczny taniec orientalny przyjdzie nam oceniać np. uczestniczkę tańczącą do piosenki Shakiry lub Boro Boro Arasha w stroju kąpielowym i monetkowej chuście. Sędzia to osoba szanująca pracę innych. W tym celu mamy różne kryteria oceny ( o nich jeszcze powiem) by w nich uwzględnić technikę, obraz, estetykę itd. prezentacji takiej osoby. Profesjonalny sędzia nigdy nie przyznaje najmniejszej i największej ilości punktów! Pamiętajmy, że start w konkursie ma być motywacją do dalszej pracy. Gdy ocenimy taką tancerkę na 0punktów, z pewnością do niczego jej nie zachęcimy. Ewentualnie do tego, że zrobi „odpowiednią” opinię o sędziach ( czyli o nas), konkursie i organizatorach tego wydarzenia. Największej liczby punktów nie przyznajemy, gdyż nigdy nie wiemy co jeszcze zobaczymy. Bezpieczniej więc trzymać się środka skali, ewentualnie po prezentacji wszystkich uczestniczek, dodać punktów tej, która w naszej opinii była najlepsza. Tym bardziej, że czasu na ocenę z zasady jest mało, musimy więc być dobrze zorganizowani w swojej pracy. Sędziowanie wymaga cierpliwości i mocnych nerwów ;)
Oceniając tancerki musimy być obiektywni!Niezależnie od tego, czy występuje nasza uczennica, którą znamy i wiemy ile pracy, czasu, zdrowia, pieniędzy itd. włożyła w przygotowanie czy wychowanka konkurencyjnej szkoły. Wszystkich musimy traktować równo. Zakładamy, że wszystkie z nich przygotowanie do konkursu kosztowało tyle samo wysiłku. Należy wyzbyć się wszelkich sympatii i antypatii, presji ( szczególnie w przypadku np. tzw. faworytek lub rodziców, którzy nas potem dopadną z pytaniami typu: dlaczego moje dziecko nie ma pierwszego miejsca).Interesuje nas tylko to, co rozgrywa się w danej chwili na scenie! Sędziowanie wymaga więc pracy nad samym sobą.
Musimy świadomie i odważnie podejmować nasze decyzje. Z pewnością ułatwi nam to zasób posiadanej wiedzy tanecznej. Gdy jesteśmy znawcami, nikt nie będzie mógł mieć pretensji to naszych typowań. Pamiętajmy, że taniec jest czymś, co ewoluuje, jeśli więc nie szkolimy się, nasza wiedza, szybko się „przeterminuje”.
Osoba oceniająca musi być wypoczęta, nie wolno jej być pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Nie wolno jej w trakcie rozgrywek porozumiewać się z uczestnikami konkursu, a w trakcie oceny z innymi sędziami. Lepiej również uważać z kim się rozmawia, absolutnie nie przyjmować niczego od nikogo ( ludzie bardzo szybko zobaczą to, co chcą zobaczyć…). W trakcie kursu opowiadano nam o sytuacji gdy koleżanka jednej sędzin wzięła od niej torbę z kostiumem. Potem ktoś rozpowiedział plotkę, że w tej torbie była łapówka, więc typowania tej osoby i tak już były przesadzone… Sędzia musi więc uważać na to, co robi, co mówi, gdyż jest zawsze bacznie obserwowany;) Możemy spotkać się z próbami przekupienia nas. Chyba nie trzeba mówić, co należy wtedy zrobić. Pamiętamy: sędzia to osoba o wysokiej kulturze osobistej, znająca zasady etyczne i moralne.
I niezmiernie ważna rzecz: Sędzia musi znać swoją wartość. Zdarza się, że ktoś wszystkie tancerki ocenia słabo, bo żadna w jego opinii nie jest wystarczająco dobra lub co gorsza- żadna nie dorównuje jego umiejętnościom ( na zasadzie "nie ma lepszej tancerki od mnie, więc żadnej nie dam dobrej oceny”). Takie zachowanie nie przystoi profesjonalnej tancerce, a już tym bardziej, profesjonalnemu sędziemu.
Pamiętajmy- oceniamy względem pierwszej tancerki danej konkurencji. Kolejne mogą być gorsze lub lepsze, a jeśli pierwsza była najlepsza, to zawsze zdążymy „umieścić ją” na odpowiednim miejscu naszego typowania. Jest to praktyczne i mamy panowanie nad tym, co dzieje się w naszej karcie ocen. W Polsce może wydawać się to nieistotne, ale np. w Rosji, gdzie w jednej kategorii występuje czasem 80 tancerek ( w jednej kategorii zaznaczam;)) to jest to jedyna szansa, żeby wszystko ogarnąć i samemu się nie pogubić.
Gdy już wiemy, jak mniej więcej kształtuje się sylwetka osoby sędziującej, zajmiemy się kryteriami oceny.
Wszystkie podane zasady są obowiązującymi na zawodach Ligi, niemniej jednak same kryteria, w mojej opinii, są bardzo dobrze dobrane i ogólnie obowiązujące, niezależnie od tego, z jakim konkursem mamy do czynienia.
W zależności od kategorii kryteria nieznacznie różnią się, niemniej jednak istnieje 10, które występują w przeważającej części. Są to:
1) obraz- czyli to co widzimy. Strój tancerki, jej makijaż, uczesanie. Najlepiej gdy jest najbardziej zbliżone do arabskiego. W tym miejscu odejmujemy punkty jeśli tancerka ma np. nieuczesane lub nieumyte włosy ( zdarza się), strój jest źle dopasowany do sylwetki, tańca jaki prezentuje ( np. tańczy tarab w szerokiej spódnicy lub megance w rybce- nie znaczy to bynajmniej, że nie wolno tak tańczyć, ale jeśli wyraźnie widać, że strój nie jest trafnie dobrany do utworu, wtedy można odjąć za to punkty. Za zbyt krótką spódnicę również (prawidłowa długość- spódnica lekko sięga podłogi gdy stoimy na palcach). Podobnie za baletki, szczególnie gdy są np. czarne a strój biały :) jeśli są dopasowane do stroju to jeszcze mogą przejść, czasami podłoga na scenie tego wymaga, niemniej jednak, w wyższych kategoriach baletki nie są mile widziane, a na drzazgach da się tańczyć ( wiem z doświadczenia, choć wtedy niejednokrotnie strzela się w myślach piorunami w stronę organizatorów :p). Za taniec w skarpetkach również odejmuje się punkty ( przykład również „z życia wzięty”). W tym punkcie tancerkom, które nie mają wystarczająco „dopakowanych” staników też odejmuje się punkty. W nominacjach początkujących jeszcze nie zwraca się na to aż tak bardzo uwagi, ale w wyższych już tak. Tłumaczone jest to tym, że scena rządzi się swoimi prawami i nie jest trudne dostosowanie się do tych praw. Nie znaczy to, że jak przejdziemy do wyższej kategorii to pierwsze kroki prowadzą na stół pod skalpel. Ratunku lepiej poszukać np. w pasmanterii. W trakcie kursu mówiono nam jak żartobliwie można zobrazować poszczególne etapy wtajemniczenia konkursowego danej uczestniczki. Najpierw jest drobną blondynką w skromnym stroju. Potem strój jest już mniej skromny i lepiej wypełniony, skóra robi się coraz ciemniejsza, na koniec włosy nabierają kruczo czarnego koloru i to już znak, że mamy do czynienia z tancerką profi. Oczywiście jest to żart, ale ilustruje zbieranie wiedzy na temat wyglądu scenicznego.
W tym punkcie oceniamy również właściwy dobór stroju w kategorii foklorystycznej. Należy jednak wziąć poprawkę na to, że większość strojów, są to wersje sceniczne ( tańczącej shaaby arabki w stroju z rozcięciami do połowy uda, wyklejonym Swarovskim raczej na ulicy nie zobaczymy, na scenie- już tak. Jeśli tancerka wyjdzie w szarym, bawełnianym „worku”, przewiązanym poszarpaną chustą, a będzie tańczyć street shaaby nie odejmiemy jej punktów za niechlujny strój, tylko wręcz przeciwnie, docenimy adekwatność stroju do stylu tańca).
2) arabizm ( maniera)- gdy mamy do czynienia z klasyką ze wstawkami folklorystycznymi, musimy dopasować naszą manierę do muzyki. Odnośnie np. obciągania palców- jeśli tańczymy np. saidi w kategorii folklor nie są wymagane perfekcyjnie obciągnięte stopy, jeśli jest to wyłącznie fragment klasyki- już tak- gdyż zaznaczamy wyłącznie, że słyszymy zmianę stylu, ale nie zmieniamy naszej maniery całkiem na folkową (właściwie w pewnym sensie zmieniamy, ale tylko troszeczkę;)). W przypadku kategorii folklor, oczywistym jest, że inną manierę mamy w beledi, inną w shaaby, khaleegi, marocco, dabce, bandari itd. W tym miejscu ocenianie jest również rozumienie przez nas tego, co tańczymy, tekstu czy nastroju utworu. Czyli jak bardzo jesteśmy arabskie w naszym tańcu. I przy ocenianiu na to musimy zwrócić uwagę.
3) umiejętności aktorskie- czyli co dana tancerka umie swoim tańcem odegrać na scenie. Nie znaczy to, że ma dokładnie przedstawić np. treść utworu. Zalicza się do tego również jej kontakt z publicznością.
4) poczucie rytmu- czyli czy dany ruch tańczony jest do rytmu, w rytmie i w charakterze danego rytmu.
5) - technika raks sharki- w kategorii klasycznego tańca- interesuje nas tu wyłącznie technika egipskiego, klasycznego tańca orientalnego. Niezależnie czy dana tancerka ma ogólnie dobre przygotowanie taneczne (np. baletowe czy z tańca towarzyskiego, a takie rzeczy nie trudno zauważyć) w tym punkcie oceniamy wyłącznie technikę raks sharki.
- technika stylu- w kategorii folklor- jako sędzia musimy znać się na technice wszystkich folklorów, czyli m.in.: saidi, shaaby, beledi, nubijski, fellahi, ghawazee, andaluzyjski, melaya, haggala, shamadan, alżyr, marocco, tunis, wszystkie dabki ( te podobno dobrze rozróżniać po dialektach danego utworu, wtedy łatwo stwierdzić, czy właściwa jest technika w stylu:D), khaleegy, iraqi, bandari, pamiętając, że w obrębie danego stylu również mamy rożne techniki wykonania. Jest to więc bardzo przyjemna kategoria do oceniania… :) Nie wszystkie z tych tańców są tańcami folklorystycznymi, niemniej jednak, na konkursach są zaliczane do kategorii folklor.
6) jakość i estetyka wykonania- w tym punkcie możemy dodać/odjąć punkty za ogólne przygotowanie taneczne- technikę obrotów, prowadzenia rąk w tańcu, pracę stóp, czyli wszystko, co wpływa na wygląd naszego tańca.
7) zgodność z sensem utworu ( podziękowania dla Mirandy za pomoc związaną z prawidłowym przełożeniem na język polski) – czyli np. gdy nasz taniec będzie niezgodny z treścią utworu to z pewnością zostaną nam odjęte za to punkty. Dobrze wiemy, że każdy utwór, każda muzyka ma swój charakter, założenie, nastrój, czasami i historię. Nasz taniec musi być więc z nim spójny.
8) kompozycja- choreografia, spójność ruchów, przejść miedzy ruchami, dopasowanie ruchów do muzyki (jeśli np. tancerka wkroczyła na scenę krokiem chasse, malfuf się skończył i słychać już dum dum tek dum tek, a ona dalej podąża niezmiennie tym samym chasse, odejmiemy jej punkty zarówno za poczucie rytmu jak i za kompozycję)
9) indywidualność- najlepszą indywidualność mają podobno tancerki zaawansowane, ale jeszcze nie profi. U profesjonalistek technika jest równie dobra i przez to gubi się gdzieś indywidualność. Dla mnie indywidualność, to tzw.” to coś” charakterystyczne dla danej tancerki, co ją wyróżnia, czyni wyjątkową. Mała perełka, ale bardzo cenna.
10) ogólne wrażenie- to nasza subiektywna ocena na temat danej tancerki. Niezależnie od techniki, wykonania itp. oceniamy w jakim stopniu nam się podobała.
W każdej z powyższych kategorii przyznawane są punkty od 0-10.
Spójrzmy teraz na sprawę z punktu widzenia osoby startującej. Analizując powyższe informacje, wiemy już, pod jakim kątem będziemy oceniane. O czym warto jeszcze pamiętać: przede wszystkim, wyrażając chęć udziału w konkursie, automatycznie zgadzamy się z jego zasadami. Należy więc zapoznać się z nimi odpowiednio wcześniej.
Dobierając muzykę do konkursu, warto znaleźć coś unikatowego, co odpręży na moment zmęczone ucho sędziego kolejną wersją Azizy, Wardy, Enty Omri itp. Z pewnością odwdzięczy nam się za to w karcie oceny. Sędzia to przecież też człowiek, podatny na różne chwyty psychologiczne;)
Pamiętajmy, że oceniane jesteśmy, nie za ilość uśmiechów, buziaków, puszczonych oczek w stronę sędziów (szczególnie gdy siedzą np. z boku sceny), ale za nasz kontakt z publicznością więc lepiej wyjdziemy na tym, gdy pokażemy, że czujemy się swobodnie na scenie i lubimy naszą publiczność, niż gdy kompletnie o niej zapominamy, a szczerzymy się wyłącznie w stronę sędziów. Nikt przecież za lizusami nie przepada.
Na koniec, chciałoby się powiedzieć, że wszystkim obecnym i przyszłym sędziom życzę samych trafnych ocen, łatwych, pewnych wyborów i zadowolenia z nich. Biorąc jednak pod uwagę specyfikę tej pracy, życzenie to i tak byłoby niemożliwe do spełnienia.
Pozostaje więc tylko życzyć wszystkim osobom, tym już startującym jak i planującym dopiero rozpoczęcie kariery konkursowej, samych profesjonalnych i wykwalifikowanych sędziów, przez których będą oceniani.
Jako ciekawostka:
Kategorie klasycznego tańca orientalnego (dorośli) wg Ligi Profesjonalistów Tańca Orientalnego
- amatorzy początkujący - prezentacja: do 3 min klasyczny taniec orientalny.
- amatorzy kontynuujący ( amatorzy początkujący, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: do 4 min klasyczny taniec orientalny.
- kandydaci do profesjonalistów (amatorzy kontynuujący, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: do 4 min klasyczny taniec orientalny oraz do 3min folklor. Wynik stanowi łączna suma punktów za obydwie prezentacje.
- profesjonaliści (kandydaci do profesjonalistów, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: 1min improwizacja do muzyki organizatora ( uczestniczka nie wie, do czego będzie tańczyć), do 4 min klasyczny taniec orientalny oraz do 3min folklor. Wynik stanowi łączna suma punktów za wszystkie prezentacje.
- na Pucharze Mistrzów: 1:30 min improwizacja do muzyki organizatora (uczestniczka nie wie, do czego będzie tańczyć), do 4 min klasyczny taniec orientalny, do 3 min taniec do pieśni (tarab), do 3min folklor, do 4min show belly dance. Wynik stanowi łączna suma punktów za wszystkie prezentacje.
Rankingowe i nierankingowe nominacje ( VII Puchar Ligi, Moskwa 2011 )
NOMINACJE RANKINGOWE:
Juniorzy (12-14 lat )
- początkujący
-.kontynuujący ( juniorzy, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Młodzież (15-17 lat)
- początkujący
- kontynuujący (kontynuujący juniorzy, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Amatorzy ( od 18 lat)
- początkujący
- kontynuujący (początkujący amatorzy lub kontynuująca młodzież, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Seniorzy (35 lat i starsi)
- początkujący
- kontynuujący (początkujący seniorzy, posiadający 20 punktów rankingowych)
- 1 liga (kontynuujący seniorzy posiadający 20 punktów rankingowych)
Profesjonaliści (od 18 lat)
- Kandydaci do profesjonalistów (amatorzy kontynuujący lub seniorzy kontynuujący, którzy zdobyli 30 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
- Profesjonaliści (Kandydaci do profesjonalistów, którzy zdobyli 40 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Grupy: (5-8 osób )
- klasyczny taniec orientalny
- folklor
- show belly dance
Formacje (9-16 osób)
NIERANKINGOWE NOMINACJE
Debiut ( od 18 r.ż.)
Show-bellydance:
-solo
Małe grupy (3- 4 osoby)
Duety
Folklor :
- solo
- 12-17 r.ż.
- dorośli ( od 18 r.ż.)
Tribal fusion:
- solo
- grupy ( od 2 osób)
Comedy bellydance:
- solo
- grupy ( od 2 osób)
Sceniczny taniec do pieśni ( tarab)
- solo
Uważam, że temat wart jest głębszego zastanowienia, gdyż liczba konkursów belly dance w naszym kraju i tancerek biorący w nich udział wzrasta, a poziom tańca jest coraz wyższy. Skoro więc zaczynamy podchodzić do tego poważnie, potrzebujemy też wykwalifikowanych sędziów.
Sędziowanie to bardzo trudna praca, która wymaga nie tylko posiadania szerokiej wiedzy z zakresu tańca, ale również silnej osobowości. Sędzia to osoba:
- kompetentna
- o wysokiej kulturze osobistej
- znająca zasady etyczne, moralne
- asertywna
- obiektywna
- ciągle poszerzająca swoją wiedzę i umiejętności
- odważna
- odpowiedzialna
- znająca swoją wartość
- poważnie traktująca swoją pracę
- szanująca pracę innych
Przed podjęciem decyzji o sędziowaniu na danym konkursie, należy dowiedzieć się, jakie kategorie mamy oceniać i z jakimi stylami przyjdzie nam się spotkać. Zarówno organizatorzy konkursu powinni świadomie wybierać sędziów, adekwatnie do zasad panujących na danym konkursie, jak również wybrane osoby do oceniania powinny być świadome swojej roli. Jeśli więc nie jesteśmy pewni, że znamy się dokładnie na wszystkich rodzajach np. folkloru egipskiego, a taką kategorię przyjdzie nam oceniać, bardziej o naszym profesjonalizmie będzie świadczył fakt, gdy nie podejmiemy się tego zadania niż gdy dla korzyści finansowych czy medialnych zdecydujemy się na sędziowanie.
Nasze kompetencje będę również wyrazem szacunku dla pracy osób występujących. Osoby, które mają w swoim dorobku udział w zawodach, wiedzą, jak ważne jest gdy sędzia to osoba kompetentna, która dokładnie „prześwietli” ich taniec, taniec konkurencji i profesjonalnie go oceni. Bo nic bardziej nie cieszy niż wysoka ocena od osobistości tanecznej i nic nie bardziej nie motywuje do dalszej pracy, gdy ocena ta jest niższa.
(W Lidze, żeby w ogóle być dopuszczonym do kursu sędziowskiego, należy mieć uprawnienia instruktorskie IV stopnia- czyli przejść odpowiednią ilość szkoleń z zakresu samego tańca jak również metodyki prowadzenia zajęć tanecznych, psychologii itp.)
W chwili gdy zgadzamy się na sędziowanie na danym konkursie musimy dokładnie znać zasady na nim panujące, wiedzieć, co dokładnie mamy oceniać i wymagać od organizatorów konkursu by takie informacje nam podano.
Ważny jest nasz wygląd- czyli strój, uczesanie, makijaż. Pamiętajmy, że nawet jeśli mamy oceniać ze sceny, to nie my jesteśmy na niej gwiazdami. Nie powinniśmy więc zbytnio rzucać się w oczy, preferowane ubranie, to coś schludnego, eleganckiego i oczywiście czystego. Nie jest dobrze widziany makijaż sceniczny (czasami jest to niemożliwe, gdy np. zaraz po konkursie mamy występować), niemniej jednak, sędziowanie trwa czasem kilka lub kilkanaście godzin i makijaż sceniczny może zrobić się nieświeży, a czasu na jego poprawienie w czasie konkursu na pewno nie będzie. I czy nie jest to bardziej interesujące, gdy z poukładanej pani sędziny w czasie konkursu przeistoczymy się w sceniczną boginię na gali finałowej?;))
Wyraz naszej twarzy w trakcie oceny powinien być neutralny. Nie wolno nam spać, wyśmiewać czyjegoś pokazu, wyrażać znudzenia, odwracać się, dopingować, klaskać, piszczeć czy gwizdać lub co gorsza, pytać się innych sędziów lub osób: ”A co to za taniec? A czemu ona tańczy w takim dziwnym stroju? Dlaczego macha włosami jak opętana? itp.” ( a takie rzeczy się zdarzają).
Na wschodzie konkursy często trwają od rana do nocy, co 2 godziny sędziowie mają 10 minutowe przerwy, które i tak już wiele nie dają, szczególnie gdy np. powtarzają się utwory. Pewna sędzina opowiadała, że w trakcie jednego z ocenianych przez siebie konkursów widziała 33 interpretacje Azizy :)
Podobnie gdy np. w kategorii klasyczny taniec orientalny przyjdzie nam oceniać np. uczestniczkę tańczącą do piosenki Shakiry lub Boro Boro Arasha w stroju kąpielowym i monetkowej chuście. Sędzia to osoba szanująca pracę innych. W tym celu mamy różne kryteria oceny ( o nich jeszcze powiem) by w nich uwzględnić technikę, obraz, estetykę itd. prezentacji takiej osoby. Profesjonalny sędzia nigdy nie przyznaje najmniejszej i największej ilości punktów! Pamiętajmy, że start w konkursie ma być motywacją do dalszej pracy. Gdy ocenimy taką tancerkę na 0punktów, z pewnością do niczego jej nie zachęcimy. Ewentualnie do tego, że zrobi „odpowiednią” opinię o sędziach ( czyli o nas), konkursie i organizatorach tego wydarzenia. Największej liczby punktów nie przyznajemy, gdyż nigdy nie wiemy co jeszcze zobaczymy. Bezpieczniej więc trzymać się środka skali, ewentualnie po prezentacji wszystkich uczestniczek, dodać punktów tej, która w naszej opinii była najlepsza. Tym bardziej, że czasu na ocenę z zasady jest mało, musimy więc być dobrze zorganizowani w swojej pracy. Sędziowanie wymaga cierpliwości i mocnych nerwów ;)
Oceniając tancerki musimy być obiektywni!Niezależnie od tego, czy występuje nasza uczennica, którą znamy i wiemy ile pracy, czasu, zdrowia, pieniędzy itd. włożyła w przygotowanie czy wychowanka konkurencyjnej szkoły. Wszystkich musimy traktować równo. Zakładamy, że wszystkie z nich przygotowanie do konkursu kosztowało tyle samo wysiłku. Należy wyzbyć się wszelkich sympatii i antypatii, presji ( szczególnie w przypadku np. tzw. faworytek lub rodziców, którzy nas potem dopadną z pytaniami typu: dlaczego moje dziecko nie ma pierwszego miejsca).Interesuje nas tylko to, co rozgrywa się w danej chwili na scenie! Sędziowanie wymaga więc pracy nad samym sobą.
Musimy świadomie i odważnie podejmować nasze decyzje. Z pewnością ułatwi nam to zasób posiadanej wiedzy tanecznej. Gdy jesteśmy znawcami, nikt nie będzie mógł mieć pretensji to naszych typowań. Pamiętajmy, że taniec jest czymś, co ewoluuje, jeśli więc nie szkolimy się, nasza wiedza, szybko się „przeterminuje”.
Osoba oceniająca musi być wypoczęta, nie wolno jej być pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Nie wolno jej w trakcie rozgrywek porozumiewać się z uczestnikami konkursu, a w trakcie oceny z innymi sędziami. Lepiej również uważać z kim się rozmawia, absolutnie nie przyjmować niczego od nikogo ( ludzie bardzo szybko zobaczą to, co chcą zobaczyć…). W trakcie kursu opowiadano nam o sytuacji gdy koleżanka jednej sędzin wzięła od niej torbę z kostiumem. Potem ktoś rozpowiedział plotkę, że w tej torbie była łapówka, więc typowania tej osoby i tak już były przesadzone… Sędzia musi więc uważać na to, co robi, co mówi, gdyż jest zawsze bacznie obserwowany;) Możemy spotkać się z próbami przekupienia nas. Chyba nie trzeba mówić, co należy wtedy zrobić. Pamiętamy: sędzia to osoba o wysokiej kulturze osobistej, znająca zasady etyczne i moralne.
I niezmiernie ważna rzecz: Sędzia musi znać swoją wartość. Zdarza się, że ktoś wszystkie tancerki ocenia słabo, bo żadna w jego opinii nie jest wystarczająco dobra lub co gorsza- żadna nie dorównuje jego umiejętnościom ( na zasadzie "nie ma lepszej tancerki od mnie, więc żadnej nie dam dobrej oceny”). Takie zachowanie nie przystoi profesjonalnej tancerce, a już tym bardziej, profesjonalnemu sędziemu.
Pamiętajmy- oceniamy względem pierwszej tancerki danej konkurencji. Kolejne mogą być gorsze lub lepsze, a jeśli pierwsza była najlepsza, to zawsze zdążymy „umieścić ją” na odpowiednim miejscu naszego typowania. Jest to praktyczne i mamy panowanie nad tym, co dzieje się w naszej karcie ocen. W Polsce może wydawać się to nieistotne, ale np. w Rosji, gdzie w jednej kategorii występuje czasem 80 tancerek ( w jednej kategorii zaznaczam;)) to jest to jedyna szansa, żeby wszystko ogarnąć i samemu się nie pogubić.
Gdy już wiemy, jak mniej więcej kształtuje się sylwetka osoby sędziującej, zajmiemy się kryteriami oceny.
Wszystkie podane zasady są obowiązującymi na zawodach Ligi, niemniej jednak same kryteria, w mojej opinii, są bardzo dobrze dobrane i ogólnie obowiązujące, niezależnie od tego, z jakim konkursem mamy do czynienia.
W zależności od kategorii kryteria nieznacznie różnią się, niemniej jednak istnieje 10, które występują w przeważającej części. Są to:
1) obraz- czyli to co widzimy. Strój tancerki, jej makijaż, uczesanie. Najlepiej gdy jest najbardziej zbliżone do arabskiego. W tym miejscu odejmujemy punkty jeśli tancerka ma np. nieuczesane lub nieumyte włosy ( zdarza się), strój jest źle dopasowany do sylwetki, tańca jaki prezentuje ( np. tańczy tarab w szerokiej spódnicy lub megance w rybce- nie znaczy to bynajmniej, że nie wolno tak tańczyć, ale jeśli wyraźnie widać, że strój nie jest trafnie dobrany do utworu, wtedy można odjąć za to punkty. Za zbyt krótką spódnicę również (prawidłowa długość- spódnica lekko sięga podłogi gdy stoimy na palcach). Podobnie za baletki, szczególnie gdy są np. czarne a strój biały :) jeśli są dopasowane do stroju to jeszcze mogą przejść, czasami podłoga na scenie tego wymaga, niemniej jednak, w wyższych kategoriach baletki nie są mile widziane, a na drzazgach da się tańczyć ( wiem z doświadczenia, choć wtedy niejednokrotnie strzela się w myślach piorunami w stronę organizatorów :p). Za taniec w skarpetkach również odejmuje się punkty ( przykład również „z życia wzięty”). W tym punkcie tancerkom, które nie mają wystarczająco „dopakowanych” staników też odejmuje się punkty. W nominacjach początkujących jeszcze nie zwraca się na to aż tak bardzo uwagi, ale w wyższych już tak. Tłumaczone jest to tym, że scena rządzi się swoimi prawami i nie jest trudne dostosowanie się do tych praw. Nie znaczy to, że jak przejdziemy do wyższej kategorii to pierwsze kroki prowadzą na stół pod skalpel. Ratunku lepiej poszukać np. w pasmanterii. W trakcie kursu mówiono nam jak żartobliwie można zobrazować poszczególne etapy wtajemniczenia konkursowego danej uczestniczki. Najpierw jest drobną blondynką w skromnym stroju. Potem strój jest już mniej skromny i lepiej wypełniony, skóra robi się coraz ciemniejsza, na koniec włosy nabierają kruczo czarnego koloru i to już znak, że mamy do czynienia z tancerką profi. Oczywiście jest to żart, ale ilustruje zbieranie wiedzy na temat wyglądu scenicznego.
W tym punkcie oceniamy również właściwy dobór stroju w kategorii foklorystycznej. Należy jednak wziąć poprawkę na to, że większość strojów, są to wersje sceniczne ( tańczącej shaaby arabki w stroju z rozcięciami do połowy uda, wyklejonym Swarovskim raczej na ulicy nie zobaczymy, na scenie- już tak. Jeśli tancerka wyjdzie w szarym, bawełnianym „worku”, przewiązanym poszarpaną chustą, a będzie tańczyć street shaaby nie odejmiemy jej punktów za niechlujny strój, tylko wręcz przeciwnie, docenimy adekwatność stroju do stylu tańca).
2) arabizm ( maniera)- gdy mamy do czynienia z klasyką ze wstawkami folklorystycznymi, musimy dopasować naszą manierę do muzyki. Odnośnie np. obciągania palców- jeśli tańczymy np. saidi w kategorii folklor nie są wymagane perfekcyjnie obciągnięte stopy, jeśli jest to wyłącznie fragment klasyki- już tak- gdyż zaznaczamy wyłącznie, że słyszymy zmianę stylu, ale nie zmieniamy naszej maniery całkiem na folkową (właściwie w pewnym sensie zmieniamy, ale tylko troszeczkę;)). W przypadku kategorii folklor, oczywistym jest, że inną manierę mamy w beledi, inną w shaaby, khaleegi, marocco, dabce, bandari itd. W tym miejscu ocenianie jest również rozumienie przez nas tego, co tańczymy, tekstu czy nastroju utworu. Czyli jak bardzo jesteśmy arabskie w naszym tańcu. I przy ocenianiu na to musimy zwrócić uwagę.
3) umiejętności aktorskie- czyli co dana tancerka umie swoim tańcem odegrać na scenie. Nie znaczy to, że ma dokładnie przedstawić np. treść utworu. Zalicza się do tego również jej kontakt z publicznością.
4) poczucie rytmu- czyli czy dany ruch tańczony jest do rytmu, w rytmie i w charakterze danego rytmu.
5) - technika raks sharki- w kategorii klasycznego tańca- interesuje nas tu wyłącznie technika egipskiego, klasycznego tańca orientalnego. Niezależnie czy dana tancerka ma ogólnie dobre przygotowanie taneczne (np. baletowe czy z tańca towarzyskiego, a takie rzeczy nie trudno zauważyć) w tym punkcie oceniamy wyłącznie technikę raks sharki.
- technika stylu- w kategorii folklor- jako sędzia musimy znać się na technice wszystkich folklorów, czyli m.in.: saidi, shaaby, beledi, nubijski, fellahi, ghawazee, andaluzyjski, melaya, haggala, shamadan, alżyr, marocco, tunis, wszystkie dabki ( te podobno dobrze rozróżniać po dialektach danego utworu, wtedy łatwo stwierdzić, czy właściwa jest technika w stylu:D), khaleegy, iraqi, bandari, pamiętając, że w obrębie danego stylu również mamy rożne techniki wykonania. Jest to więc bardzo przyjemna kategoria do oceniania… :) Nie wszystkie z tych tańców są tańcami folklorystycznymi, niemniej jednak, na konkursach są zaliczane do kategorii folklor.
6) jakość i estetyka wykonania- w tym punkcie możemy dodać/odjąć punkty za ogólne przygotowanie taneczne- technikę obrotów, prowadzenia rąk w tańcu, pracę stóp, czyli wszystko, co wpływa na wygląd naszego tańca.
7) zgodność z sensem utworu ( podziękowania dla Mirandy za pomoc związaną z prawidłowym przełożeniem na język polski) – czyli np. gdy nasz taniec będzie niezgodny z treścią utworu to z pewnością zostaną nam odjęte za to punkty. Dobrze wiemy, że każdy utwór, każda muzyka ma swój charakter, założenie, nastrój, czasami i historię. Nasz taniec musi być więc z nim spójny.
8) kompozycja- choreografia, spójność ruchów, przejść miedzy ruchami, dopasowanie ruchów do muzyki (jeśli np. tancerka wkroczyła na scenę krokiem chasse, malfuf się skończył i słychać już dum dum tek dum tek, a ona dalej podąża niezmiennie tym samym chasse, odejmiemy jej punkty zarówno za poczucie rytmu jak i za kompozycję)
9) indywidualność- najlepszą indywidualność mają podobno tancerki zaawansowane, ale jeszcze nie profi. U profesjonalistek technika jest równie dobra i przez to gubi się gdzieś indywidualność. Dla mnie indywidualność, to tzw.” to coś” charakterystyczne dla danej tancerki, co ją wyróżnia, czyni wyjątkową. Mała perełka, ale bardzo cenna.
10) ogólne wrażenie- to nasza subiektywna ocena na temat danej tancerki. Niezależnie od techniki, wykonania itp. oceniamy w jakim stopniu nam się podobała.
W każdej z powyższych kategorii przyznawane są punkty od 0-10.
Spójrzmy teraz na sprawę z punktu widzenia osoby startującej. Analizując powyższe informacje, wiemy już, pod jakim kątem będziemy oceniane. O czym warto jeszcze pamiętać: przede wszystkim, wyrażając chęć udziału w konkursie, automatycznie zgadzamy się z jego zasadami. Należy więc zapoznać się z nimi odpowiednio wcześniej.
Dobierając muzykę do konkursu, warto znaleźć coś unikatowego, co odpręży na moment zmęczone ucho sędziego kolejną wersją Azizy, Wardy, Enty Omri itp. Z pewnością odwdzięczy nam się za to w karcie oceny. Sędzia to przecież też człowiek, podatny na różne chwyty psychologiczne;)
Pamiętajmy, że oceniane jesteśmy, nie za ilość uśmiechów, buziaków, puszczonych oczek w stronę sędziów (szczególnie gdy siedzą np. z boku sceny), ale za nasz kontakt z publicznością więc lepiej wyjdziemy na tym, gdy pokażemy, że czujemy się swobodnie na scenie i lubimy naszą publiczność, niż gdy kompletnie o niej zapominamy, a szczerzymy się wyłącznie w stronę sędziów. Nikt przecież za lizusami nie przepada.
Na koniec, chciałoby się powiedzieć, że wszystkim obecnym i przyszłym sędziom życzę samych trafnych ocen, łatwych, pewnych wyborów i zadowolenia z nich. Biorąc jednak pod uwagę specyfikę tej pracy, życzenie to i tak byłoby niemożliwe do spełnienia.
Pozostaje więc tylko życzyć wszystkim osobom, tym już startującym jak i planującym dopiero rozpoczęcie kariery konkursowej, samych profesjonalnych i wykwalifikowanych sędziów, przez których będą oceniani.
Jako ciekawostka:
Kategorie klasycznego tańca orientalnego (dorośli) wg Ligi Profesjonalistów Tańca Orientalnego
- amatorzy początkujący - prezentacja: do 3 min klasyczny taniec orientalny.
- amatorzy kontynuujący ( amatorzy początkujący, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: do 4 min klasyczny taniec orientalny.
- kandydaci do profesjonalistów (amatorzy kontynuujący, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: do 4 min klasyczny taniec orientalny oraz do 3min folklor. Wynik stanowi łączna suma punktów za obydwie prezentacje.
- profesjonaliści (kandydaci do profesjonalistów, którzy uzyskali odpowiednią ilość punktów rankingowych lub zostali zakwalifikowani do tej kategorii przez komisję sędziowską) - prezentacja: 1min improwizacja do muzyki organizatora ( uczestniczka nie wie, do czego będzie tańczyć), do 4 min klasyczny taniec orientalny oraz do 3min folklor. Wynik stanowi łączna suma punktów za wszystkie prezentacje.
- na Pucharze Mistrzów: 1:30 min improwizacja do muzyki organizatora (uczestniczka nie wie, do czego będzie tańczyć), do 4 min klasyczny taniec orientalny, do 3 min taniec do pieśni (tarab), do 3min folklor, do 4min show belly dance. Wynik stanowi łączna suma punktów za wszystkie prezentacje.
Rankingowe i nierankingowe nominacje ( VII Puchar Ligi, Moskwa 2011 )
NOMINACJE RANKINGOWE:
Juniorzy (12-14 lat )
- początkujący
-.kontynuujący ( juniorzy, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Młodzież (15-17 lat)
- początkujący
- kontynuujący (kontynuujący juniorzy, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Amatorzy ( od 18 lat)
- początkujący
- kontynuujący (początkujący amatorzy lub kontynuująca młodzież, którzy zdobyli 20 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Seniorzy (35 lat i starsi)
- początkujący
- kontynuujący (początkujący seniorzy, posiadający 20 punktów rankingowych)
- 1 liga (kontynuujący seniorzy posiadający 20 punktów rankingowych)
Profesjonaliści (od 18 lat)
- Kandydaci do profesjonalistów (amatorzy kontynuujący lub seniorzy kontynuujący, którzy zdobyli 30 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
- Profesjonaliści (Kandydaci do profesjonalistów, którzy zdobyli 40 punktów rankingowych w trakcie jednego sezonu)
Grupy: (5-8 osób )
- klasyczny taniec orientalny
- folklor
- show belly dance
Formacje (9-16 osób)
NIERANKINGOWE NOMINACJE
Debiut ( od 18 r.ż.)
Show-bellydance:
-solo
Małe grupy (3- 4 osoby)
Duety
Folklor :
- solo
- 12-17 r.ż.
- dorośli ( od 18 r.ż.)
Tribal fusion:
- solo
- grupy ( od 2 osób)
Comedy bellydance:
- solo
- grupy ( od 2 osób)
Sceniczny taniec do pieśni ( tarab)
- solo